Hayata Dair Yazılar

Bipolar Kan Testinde Çıkar Mı? Tarihsel Bir Perspektif Giriş: Geçmişi Anlamak, Bugünü Yorumlamak İçin Bir Anahtar Geçmişin derinliklerine baktığımızda, bugün yaşadığımız dünyanın pek çok dinamiğinin kökenlerine ulaşabiliriz. İnsan sağlığı ve tıbbı da bu bağlamda, tarihsel evrimi izleyerek toplumsal ve bilimsel gelişmelerin izlerini taşır. Bipolar bozukluk, modern psikiyatrinin en karmaşık ve tartışmalı alanlarından birini oluştururken, bu hastalığın tanı ve tedavi süreçleri de bir tarihsel yolculuğa sahiptir. Özellikle son yıllarda kan testlerinin, tıbbi tanı süreçlerine katkı sağlayıp sağlamadığına dair sorular gündemdeyken, bu soruya vereceğimiz yanıtlar yalnızca tıbbi bir mesele olmanın ötesine geçer; toplumsal, kültürel ve bilimsel değişimleri de yansıtır. Bipolar bozukluğun kan…

Bilişsel Yük Kuramı Kimin? Ve Neden Hâlâ Konuşuyoruz? Bilişsel yük kuramı… Bu terimi ilk duyduğumda, birisinin bana kafamı patlatacak kadar karmaşık bir şey anlatacağını düşündüm. Ama hayır, aslında bir teoriymiş. Çok basit bir şekilde anlatmak gerekirse, bu kuram, insanların bir görevi yerine getirirken beyinlerinin ne kadar bilgiye dayanabileceğini ve ne kadarını işleyebileceğini tartışıyor. Kısacası, beynimizin “kapasite” sınırlarını açıklamaya çalışıyor. Peki, bu kuram kimin? Evet, başını eğip ciddiyetle cevap vereyim: John Sweller’ın. 1980’lerden itibaren, eğitim psikolojisinde büyük bir etki yaratmış olan bu adam, bilişsel yükün, öğrenme sürecinde nasıl önemli bir rol oynadığını anlatan bir kuram ortaya koymuş. Ama hadi gelin, bu…

Baraj Suyu Dibe Çeker Mi? Geleceğe Bakış Ankara’da yaşayan biri olarak, özellikle yaz aylarında su krizini hissetmemek elde değil. Her yaz, barajlardaki su seviyeleri düşmeye başlıyor ve akıllara gelen ilk soru hep şu: Baraj suyu dibe çeker mi? Bugün, barajlardaki su seviyesinin düşmesi, sadece sulama ya da içme suyu gibi günlük ihtiyaçları değil, uzun vadede toplumun çalışma şekli, ilişkiler ve yaşam tarzını da doğrudan etkileyebilir. Bunu düşündüğümde, hem kaygılarım hem de umudum devreye giriyor. Gelecekte, su kaynaklarının durumu, sadece fiziksel çevremizi değil, teknolojik gelişmelerden sosyal dinamiklere kadar pek çok şeyi şekillendirebilir. Baraj Suyu Dibe Çeker Mi? Şu Anki Durum Bugün,…

Akvaryum Yatak Odasında Olur Mu? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Edebiyatın gücü, kelimelerin arkasındaki derin anlamlar ve bu anlamların, okuyucunun ruhunda bıraktığı etkilerle ölçülür. Her metin, bir anlatı aracılığıyla hayat bulur; bazen bir mekân, bazen bir obje, bazen de bir duygu tüm bir hikâyenin merkezine yerleşir. Yatak odasında bir akvaryumun varlığı, bir yazarın hayal gücünde çok farklı anlamlar taşıyabilir. Peki, yatak odasında bir akvaryum olur mu? Bu soruya edebiyat perspektifinden bakmak, mekânın, objelerin ve karakterlerin içsel dünyadaki yansımasını anlamaya çalışmak demektir. Akvaryum, bir bakıma su altı dünyasının simgesi, aynı zamanda insan ruhunun derinliklerinde yüzme arzusunun bir metaforu olabilir. Yatak odası ise,…

Adli Yardım Talebi Neden Reddedilir? Antropolojik Bir Perspektif Kültürlerin zenginliği, insanlığın en büyüleyici yönlerinden biridir. Her bir kültür, kendi ritüelleri, sembolleri, sosyal yapıları ve normlarıyla benzersiz bir dünya yaratır. Bu farklılıkları anlamak, yalnızca başka toplulukların yaşam biçimlerine saygı göstermekle kalmaz, aynı zamanda kendi kimliklerimizi ve toplumsal yapılarımızı daha derinlemesine keşfetmemize olanak tanır. Adli yardım talebinin reddedilmesi gibi karmaşık ve derin bir konu, kültürler arası farklılıkları incelemek için mükemmel bir örnek sunar. Birçok kültür, adaletin ve hakkın nasıl işlediği konusunda farklı anlayışlar ve normlar geliştirmiştir; bu nedenle, adli yardım taleplerinin reddedilmesi de sadece hukuki bir mesele değil, aynı zamanda kültürel ve…

Yedekleme Yapılmayan WhatsApp Mesajları Geri Gelir Mi? Farklı Yaklaşımlarla Derinlemesine İnceleme Hepimiz bir noktada WhatsApp mesajlarımızı yanlışlıkla silmişizdir. Belki önemli bir konuşma, belki de anı değeri taşıyan bir sohbet. Bu durumda aklımıza gelen ilk soru şu olur: “Yedekleme yapmadım, peki mesajlar geri gelir mi?” İşte bu sorunun cevabı, pek çok farklı bakış açısıyla ele alınabilir. Erkekler genellikle veri odaklı ve teknik yaklaşırken, kadınlar duygusal bağlar ve toplumsal etkilerle daha derinlemesine değerlendirebilirler. Bu yazıda, bu farklı bakış açılarını bir araya getirerek, yedekleme yapılmayan WhatsApp mesajlarının geri gelip gelmeyeceğine dair farklı perspektifleri inceleyeceğiz. Erkeklerin Perspektifi: Objektif ve Veri Odaklı Bir Bakış Açısı…

Saatin İç Camı Neden Buğulanır? Kültürel ve Antropolojik Bir Bakış Bir antropolog olarak, insan kültürlerinin en derin köklerine inmeyi, onların dünyayı nasıl algıladıklarını anlamayı her zaman merak etmişimdir. Kültürler arasında farklılıklar, insanların yaşamlarını nasıl şekillendirdiğini ve günlük hayattaki basit nesnelerin dahi derin anlamlar taşıyabileceğini keşfetmemi sağlar. Bugün, görünüşte basit bir soruya—“Saatin iç camı neden buğulanır?”—farklı bir bakış açısıyla yaklaşacağız. Bu soruya verdiğimiz yanıtlar, yalnızca fiziksel bir olayı değil, aynı zamanda ritüelleri, semboller ve kimlikler üzerinden bir kültürel çözümlemeyi içerir. Saatin iç camının buğulanması, insanın zamanla kurduğu ilişkiyi, toplumsal yapıları ve kültürel anlamları nasıl dönüştürdüğünü gösteren ilginç bir sembol olabilir. Gelin,…

Böyle Sözcüğü Bağlaç Mı? Ankara’da, 25 yaşımda bir genç olarak ekonomi üzerine eğitim alıp, şimdi veriyle uğraşarak günümü geçiriyorum. Ofiste saatlerce raporları incelerken, bazen dil üzerine de kafa yoruyorum. Özellikle dil bilgisi ve gramer konularına olan ilgim çocukluğumdan geliyor. O zamanlar, okulda öğretmenlerimizin dilde doğru kullanımlar üzerine yaptıkları sohbetler sıkça aklımda kalırdı. Hatta bir keresinde, ‘böyle’ sözcüğünün bir bağlaç olup olmadığı konusunda çok sert tartışmalar yaşanmıştı. İşte bugün, yıllar sonra o soruyu kendime tekrar sorarken buldum: ‘Böyle sözcüğü bağlaç mı?’ Böyle Sözcüğünün Kullanımı ve Dil Bilgisel Yeri Çocukken dil bilgisi derslerinde öğretmenimiz, kelimelerin doğru kullanımı üzerine hep detaylı açıklamalar yapardı.…

Bilimadamı Nasıl Olunur? Bir Genç Yetişkinin Hikayesi Herkesin hayatında dönüm noktaları vardır. Bazı insanlar bu anları büyük bir zaferle yaşar, bazıları ise tam tersi, hayal kırıklıklarıyla. Benim hayatımda bir dönüm noktası, aslında bir soru ile başladı: Bilimadamı nasıl olunur? Hayal Kurmak ve İlk Adımlar Bütün bu hikaye, Kayseri’deki eski mahallemizin arka sokağında başladı. O zamanlar küçük bir çocuktum, gözlerimde belki de biraz fazlaca parlaklık vardı. Herkesin çok ciddi şekilde odaklandığı şeyler vardı; kimisi ders çalışıyordu, kimisi okulun bahçesinde top peşinden koşuyordu. Ama ben, mahallemizdeki terkedilmiş eski evin arka tarafındaki bahçede, toprakları karıştırarak minik deneyler yapıyordum. Çok basit şeylerdi aslında, örneğin…

Roaccutane Sonrası Gebelik: Zihinsel, Duygusal ve Sosyal Bir Bakış Sabah uyandığınızda, beyninizde dönen küçük bir düşünceyle başlasın: “Ya Roaccutane bitmiş olsa… ve ben yeniden hamile kalmaya karar versem?” Bu soru, yalnızca bir sağlık takvimi ya da doktor tavsiyesiyle sınırlandırılamaz; çünkü bu karar, bilinçli bir sürecin, duygularınızın, korkularınızın ve umutlarınızın bir kesişimidir. Bizim iç sesimiz—genç, umutlu, tedirgin ya da planlı—aslında bu kararın en derin katmanlarını taşır. Bu yazıda, Roaccutane (etken madde: Isotretinoin) tedavisinin bitiminden sonra hamile kalmanın ne zaman ve nasıl mümkün olabileceğini, yanında bu kararın psikolojik ve sosyal boyutlarını irdeleyeceğiz. İlaç, Teratogenite ve Tıbbi Zamanlama: Neyi Biliyoruz? – Isotretinoin’in doğum…